ASİF HACILI
Asif Abbas oğlu Hacıyev (Асиф Аббас оглы Гаджиев)

HƏYATI

 



     Asif Hacılı (Asif Abbas oğlu Hacıyev)
- ədəbiyyatşünas, tənqidçi, folklorşünas, filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü. 

 
   1960-cı ildə Borçalı mahalının Sarvan şəhərində Nayvəlilər ocağında anadan olub. Görkəmli ədəbiyyatşünas, tənqidçi, filologiya elmləri doktoru, professor Abbas Məhəmməd oğlu Hacıyevin oğludur.



1962-ci ildə ailəsi ilə Bakıya köçmüşlər. 1977-ci ildə Bakı şəhər 246 saylı orta məktəbi, 1982-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Orta və ali məktəbdə oxuduğu dövrdə tarix və ədəbiyyat üzrə respublika şagird olimpiadalarının və tələbə elmi konfranslarının qalibi olub, fəxri fərmanlar və ÜİLKGİ Mərkəzi Komitəsinin “Əla təhsilə görə” (02.04.1976, 26.03.1981) nişanları ilə təltif edilib. 

1982-1986-cı illərdə Təhsil Nazirliyinin təyinatı ilə Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseydə taqım komandiri işləyib, bu məktəbin müəllim komsomol təşkilatının katibi, Bakı şəhər Xətai rayon gənc müəllimlər şurasının sədri olub. Səmərəli pedaqoji fəaliyyətinə görə ümumittifaq “Ən yaxşı gənc müəllim” (18.06.1986) nişanı ilə təltif edilib.

1984-1987-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində dissertant olub.
    1986-cı ildən Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Rus Dili və Ədəbiyyatı İnstitutunda fəaliyyətə başlayıb. Gənc alimlər şurasının, Tələbə Elmi Cəmiyyətinin sədri olub. Tərcümə, sonradan Rus ədəbiyyatı tarixi kafedralarında, 1992-ci ildən isə Ədəbiyyat nəzəriyyəsi kafedrasında çalışıb. 2016-cı ilin sentyabr ayından Azərbaycan Universitetində professor vəzifəsində çalışır.
    Ədəbiyyatşünaslığa giriş, ədəbiyyat nəzəriyyəsi, rus ədəbi tənqidi tarixi, poetika, ədəbiyyatşünasliğın tarixi və metodologiyası, XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi  və Azərbaycan ədəbi tənqidi tarixi fənlərindən mühazirələr və xüsusi kurslar aparır.

1987-ci ildə namizədlik, 1998-ci ildə doktorluq dissertasiyalarını müdafiə edib.

2000-2014-cü illərdə  Bakı Slavyan Universitetinin tədris işləri üzrə prorektoru, 2014-2016-cı illərdə rektoru işləyib.



 

Ədəbiyyat nəzəriyyəsi, tarixi poetika, müasir Azərbaycan və rus ədəbiyyatı, mifologiya  folklorşünaslıq üzrə tədqiqatlar aparır, tərcüməçiliklə məşğul olur, mətbuatda ədəbi-tənqidi məqalələrlə çıxış edir.

Mifopoetik təfəkkürün fəlsəfi-estetik məsələlərinə, bayatıların struktur-semiotik təhlilinə, müasir Azərbaycan və rus ədəbiyyatının poetikasına, rus ədəbiyyatında islam və Şərq motivlərinə, müasir Azərbaycan, rus və türk xalqları ədəbiyyatında mifologizm və folklorizm probleminə aid monoqrafiyaların və məqalələrin müəllifidir. Türk epik və lirik ənənəsinin tarixi-poetik xüsusiyyətlərinə, milli şüurdakı etnopoetik konseptlərə, müasir ədəbi prosesə, ədəbi əlaqələrə və müqayisəli ədəbiyyatşünaslığa, təhsil problemlərinə dair elmi əsərləri dərc olunmuşdur.

Avrasiyaçılığa dair mətnlərin, XX əsr ədəbi manifestlərinin bir sıra nümunələrini tərcümə etmişdir.

Elmi yaradıcılığında Borçalı  Ahıska türklərinin folklorunun toplanması, tədqiqi və nəşri xüsusi yer tutur. 1986-cı ildən Borçalı və Ahıska türklərinin folklorunun toplanması ilə məşğuldur. Ahıska türklərinin mifologiyasına, folkloruna, tarixinə, etnik mədəniyyətinə və etnoqrafiyasına həsr olunmuş kitabları türkologiyanın bu sahəsinə aid ilk sanballı əsərlər kimi yüksək qiymətləndirilmişdir. Bu sahədə tədqiqatlarından və topladığı folklor-etnoqrafik materiallarından ibarət məqalələri və kitabları Azərbaycanda  Türkiyədə dərc olunub.


Saatlı, Şirinbek kəndi, 1980-ci illərin ortaları,
folklor ekspedisiyasında.
Soldan Faiq Mamaxov, Cabir Xalidov,
Asif Hacılı, Mirzə Misliyev və ahıskalı gənc

Borçalı türk folklorunun toplanması, tədqiqi və təbliğindəki xidmətlərinə görə Borçalı İctimai Cəmiyyətinin Fəxri diplomu ilə təltif olunub.

Türkologiyada çox az öyrənilmiş türkdilli xristian xalq olan urumların tarix və folkloruna dair kitabın müəllifidir.

Əsərləri Rusiya, Türkiyə, Ukrayna, Bolqarıstan, Belarus, Özbəkistan, Tacikistan, Gürcüstan və başqa yerlərdə çap edilib. İki yüzdən çox elmi əsərin, o cümlədən monoqrafiyaların və dərs vəsaitlərinin müəllifidir.
  50-dən çox monoqrafiya, elmi məcmuə, dərslik və digər elmi əsərlərin elmi redaktoru, məsləhətçisi, rəyçisidir. 
Bir çox dissertasiya işinə opponentlik edib, doktorantların elmi rəhbəridir. 
    Moskva, Kiyev, Ankara, İstanbul, Roma, Drezden, Astana, Daşkənd, Aşqabad, Düşənbə, Tbilisi, Minsk, Sofiya, Skopye, Sankt-Peterburq, Yekaterinburq, Volqoqrad, Bursa, Antalya, Eskişəhir, Gürsu, Varna, Şumen, Qroznı və başqa şəhərlərdə beynəlxalq elmi konfranslarda və digər tədbirlərdə iştirak edib.
   
   Heydər Əliyev İrsini Araşdırma Mərkəzinin Elmi-Redaksiya Şurasının üzvüdür.


Beynəlxalq elmi konfransın açılışı
(Bakı, 2014)

         
Beynəlxalq konfransda
(Moskva, 2016)

Türk Dövlət və Cəmiyyətlərinin X və XI Dostluq, Qardaşlıq və Əməkdaşlıq Qurultaylarının iştirakçısı, XI Qurultayın "Beynəlxalq əlaqələr, Media və İnformasiya Texnologiyaları" komissiyasının katibi olmuşdur. Həmin qurultaylarda Borçalı və Ahıska türklərinin problemləri, xüsusən, milli maarif və mədəniyyət, repatriasiya məsələləri üzrə məruzələr etmiş, məruzələrin müddəaları qurultayların qərarlarında əks olunmuşdur.

"Borçalı" və "Qaraçöp" cəmiyyətlərinin idarə heyətinin üzvü, I Uluslararası Ahıska türkləri qurultayının, Ahısqa türkləri "Vətən" cəmiyyəti qurultaylarının iştirakçısı olub.

Azərbaycan və Türk Diaspor Təşkilatları Rəhbərlərinin I Forumunun iştirakçısı, Dünya Azərbaycanlıları Xartiyasını hazırlayan işçi qrupunun üzvü olub.

Orta məktəblər və universitetlər üçün bir sıra proqram və dərsliklərin müəllifidir. Təlim rus dilində olan ümumtəhsil məktəbləri ücün "Ədəbiyyat" fənnindən kurrikulumun hazırlanması üzrə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi işçi qrupunun sədri, həmin məktəblərin 5-11-ci sinifləri üçün "Ədəbiyyat" fənnindən proqram və dərsliklərin hazırlanması üzrə Təhsil Nazirliyi müəlliflər qrupunun rəhbəri, dərsliklər kompleksinin həmmüəllifi və elmi redaktorudu kimi fəaliyyət göstərib.

Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Elmi-metodik Şurasının Azərbaycan dili və ədəbiyyatı bölməsinin sədr müavini (TN 08.06.2001 tarixli 676 saylı əmri), Təhsil Nazirliyinin Fasiləsiz Pedaqoji Təhsil üzrə Koordinasiya Şurasının üzvü (TN 04.03.2008 tarixli 298 saylı əmri) kimi fəaliyyət göstərib.

Azərbaycanın umumtəhsil məktəblərinin V-IX sinifləri ücün "Qiymətləndirmə Standartlarının təkmilləşdirilməsi" və "Ümumi təhsil məktəblərində və ilk peşə-ixtisas təhsili müəssisələrində təhsilalanların qiymətləndirilməsi və yekun dövlət attestasiyasının aparılması Qaydaları" əsasında fənn muəllimləri uçun muvafiq təlimatların hazırlanması üzrə təlim rus dilində olan umumtəhsil məktəbləri uçun "Ədəbiyyat" fənni üzrə İşçi qrupunun sədri olub.
    Naxçıvan Dövlət Universiteti üzrə və Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti üzrə (ADPU-da 2007/2008-ci tədris ilində akkreditasiyadan keçməmiş bəzi ixtisas və ixtisaslaşmalar üzrə, TN 19.03.2009 əmri) Təhsil Nazirliyi attestasiya və akkreditasiya komissiyalarının sədri, Azərbaycan İctimai-Siyasi Universitetinə verilmiş lisenziyanın vaxtının uzadılması məsələsini araşdırmaq məqsədilə yaradılmış Ekspert qrupunun üzvü (TN 05.08.2008 tarixli 987 saylı əmri) olub.
  Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 may 2009-cu il tarixli 295 saylı Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “2009-2013-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının ali təhsil sistemində islahatlar üzrə Dövlət Proqramı”nın icrası ilə əlaqədar Təhsil Nazirliyinin Fəaliyyət Planını hazırlayan işçi qrupunun üzvü (TN 02.06.2009 tarixli 103s saylı əmri) olub.
  “2009-2013-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının ali təhsil sistemində islahatlar üzrə Dövlət Proqramı”nın icrası ilə əlaqədar Təhsil Nazirliyinin Fəaliyyət Planında nəzərdə tutulan tədbirləri müəyyən olunmuş müddətdə həyata keçirmək məqsədilə TN tərəfindən yaradılmış Elmi-Koordinasiya Şurasının və “Ali təhsilin məzmunu, təlim texnologiyaları” üzrə bölmənin üzvü olub (TN 02.10.2009 tarixli 1103 saylı əmr).
  Ali təhsil ixtisasları (proqramları) üzrə beynəlxalq tələblərə uyğunlaşdırılmış məzmunca yeni Təhsil Proqramlarının hazırlanması məqsədilə yaradılmış Təhsil ixtisaslrı üzrə işçi qrupunun üzvü (TN 12.12.2011-ci il tarixli 2045 saylı əmri).
    Respublikanın ali təhsil sistemində kredit sisteminin tətbiqinin monitorinqini aparmaq və alınan nəticələri təhlil etmək məqsədilə yaradılmış işçi qrupunu üzvü kimi çalışıb (TN 16.10.2008 tarixli 1146 saylı əmri).
  Ali təhsil müəssisələrində çoxballı sistemin tətbiqi ilə bağlı aparılan eksperimentin gedişi vəziyyətini araşdırmaq və yaranmış vəziyyətə dair müvafiq təklifləri hazırlamaq məqsədilə yaradılmış işçi qrupunun üzvü (TN 16.10.2002 tarixli 986 saylı əmri) olub.
  Pedaqoji kadr hazırlığı aparılan ali məktəblərdə tədrisin vəziyyətini araşdırmaq və kadr hazırlığının məzmununu yeniləşdirmək məqsədilə TN tərəfindən yaradılmış işçi qrupunun üzvü (TN 15.03.2002 tarixli 234 saylı əmri), “Azərbaycanda Bolonya prosesi-Tempus proqramı” mövzusunda seminar-müşavirənin tövsiyələrini həyata keçirmək məqsədilə yaradılmış işçi qrupunun üzvü (TN 27.09.2005 tarixli 668 saylı əmri) olub.
   
    AMEA Ədəbiyyat İnstitutunun Tarixi poetika şöbəsinin və Folklor İnstitutunun əməkdaşı kimi fəaliyyət göstərib.
  
 Rus dilinə dəstək Beynəlxalq Pedaqoji Cəmiyyətinin (Международное педагогическое общество в поддержку русского языка, РФ, г.Москва) təsisçilərindən biri (2004) və üzvüdür. Bu cəmiyyətin Koordinasiya və Ekspert-konsultativ şuralarının üzvü kimi fəaliyyət göstərir (2004-ci ildən).

Moskva Humanitar Pedaqoji İnstitutunun Elmi Şurasının 26.09.2006-cı il tarixli qərarı (№12) ilə Asif Hacıyevə bu İnstitutun Fəxri professoru adı verilmşdir.


Fəxri professor diplomunun təqdimetmə mərasimi
(Moskva, 05.10.2006)

Rossotrudniçestvanın “Dostluq və əməkdaşlığa görə” Fəxri nişanı (2014) (почетный знак Федерального агентства по делам СНГ, соотечественников, проживающих за рубежом, и международному сотрудничеству /Россотрудничество/ "За дружбу и сотрудничество"), Rus dilinə dəstək beynəlxalq pedaqoji cəmiyyətinin (Moskva) “Müəllim adına sədaqət” medalı (2014) (медаль Международного педагогического общества в поддержку русского языка "За верность учительскому призванию"), Rusiya Federasiyasının A.S.Puşkin medalı (22 aprel 2016) ilə təltif olunmuşdur.

Rusiya səfirliyində müəllim gününə
həsr olunmuş tədbirdə çıxış

 


Sofiya Universitetində
Azərbaycanşünaslıq mərkəzinin açılışında


          

Yekaterinburqda Ural Federal Unversitetində
       Azərbaycanşünaslıq mərkəzinin açılışında


 
Skopyedə (Makedoniya) Müqəddəs Kirill və Mefodi
Universiteti ilə əməkdaşlıq müqaviləsinin imzalanması 


Qafqaz Universitetlər Birliyi Bilim Kurulunun üzvü (Türkiyə), AMEA Folklor İnstitutu elmi-nəzəri seminarın sədri, AMEA-nın Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu nəzdində və BSU nəzdində dissertasiya şuralarının üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası Filologiya üzrə Ekspert Şurasının üzvü (2007-2011) olub. AMEA Folklor İnstitutu nəzdində Folklorşünaslıq üzrə problem şuranın üzvüdür. 2011-2016-cı illərdə Bakı Slavyan Universiteti nəzdində elmlər doktoru və fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim olunan dissertasiyaların müdafiəsini keçirən D.02.071 Dissertasiya Şurasının sədri olub. 

  "BSU Elmi əsərləri"nin baş redaktoru, "Rus dili və ədəbiyyatı Azərbaycanda" (Русский язык и литература в Азербайджане")"Literaturnıy Azerbaydjan" ("Литературный Азербайджан"), "Qarapapaqlar" (Gürcüstan), "Vestnik MQLU" ("Вестник МГЛУ", Россия, Москва), "Elmi dialoq" ("Научный диалог", Россия, Екатеринбург) jurnallarının, "Filoloqun kitabxanası" seriyasının, "Azərbaycan multikulturalizminin qaynaqları" seriyasının, "Humanitar elmlərin öyrənilməsinin aktual problemləri", "Elm və cəmiyyət", "Şərq və Qərb" məcmuələrinin redaksiya heyətlərinin, Yakov Qoqebaşvili adına Milli Pedaqoji Elmlər İnstitutunun "SAZRİSİ" ("Fikir", Gürcüstan, Tbilisi) Elmi əsərlərinin Elmi-konsultativ Şurasının üzvü, "Avrasya" Uluslar Arasi Araştirmalar Dergisinin (Türkiyə) Dış Temsilcisi və hakemi kimi fəaliyyət göstərmiş və ya göstərməkdədir. 
       Azərbaycan Tərcümə Mərkəzi Elmi-bədii Şurasının üzvüdür.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.